УИХ-ын гишүүн Д.Батбаяр Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын удирдлагын тухай хууль бллон Улаанбаатар хотын эрх зүйн байдлын тухай хуулийн төслүүдийг санаачилжээ.    

Тэрээр дараах мэдээллийг өглөө.

-2026 оны улсын төсвийг хэлэлцэх үеэр нэг сэдэв олны анхаарлыг татсан. Нийслэлд 1915 хэсгийн ахлагч бий. Улаанбаатар хотын ИТХ эдгээр хүмүүстэй 29 тэрбум төгрөгийн гэрээ хийжээ. Энэ асуудалтай холбоотойгоор таван гишүүн хуулийн төслөө өргөн барихад бэлэн боллоо. Би санаачлан, УИХ-ын гишүүн С.Цэнгүүн, Ч.Лодойсамбуу, Б.Жаргалан, Ж.Золжаргал нар хамтран ажиллав. 2026.03.31-ний өдөр хуулийн төслийн нийт бүрдүүлбэрийг хангаж, УИХ-ын Тамгын газарт өглөө.

Хуулийн төслийн хэлэлцүүлгүүдийг ч хийсэн. Гэвч өнөөдрийг хүртэл  төслөө өргөн барих цагаа авч чадаагүй байна. 

Хэсгийн ахлагч нарыг улс төрийн зэвсэг болгохгүйн тулд энэ хуулийн төслийг боловсруулсан. Үндсэн хуульд Монгол Улсын нэгжийг аймаг, нийслэл, дүүрэг, хороо, бага гэж ангилдаг. Нэгжийн тухай ямар ч ойлголт байхгүй. Гэтэл МАН нэгж бий болгоод, мөнгө төсөвлөн, эрх үүрэг оноосон нь Үндсэн хууль зөрчсөн. Энэ хийдлийг арилгахаар хуулийн төсөл боловсруулав. 

Хоёрдугаарт, хэсгийн ахлагч нар Иргэний хуулийн дагуу гэрээ байгуулж, урамшуулал авдаг. Тэд иргэдтэй хамгийн ойр ажилладаг.  Монгол Улсын төр иргэдэд нийт 2500 орчим үйлчилгээ үзүүлдэг. Үүний 1260 нь И-Монголиад буюу цахим руу шилжжээ. Ийм нөхцөлд хэсгийн ахлагч нарыг цаашид ажиллуулах нь эрсдэлтэй. 

Иргэдийн хувийн мэдээлэл хамгийн эрхэм зүйл. Гэтэл хэсгийн ахлагч нар иргэний нууцад эрсдэл учруулж байна. Үүнийг засах шаардлага байна. 

Гуравдугаарт, хэсгийн ахлагчийг сонгох, ажил үүргээр хангах, гэрээг цуцлах нь хорооны засаг даргын мэдэлд бий. Энэ нь улс төрийн нөлөө орох өндөр эрсдэлтэй болсныг харуулна. Энэ хуультай дагалдуулан Нийслэлийн эрх зүйн байдлын тухай хуульд мөн нэмэлт өөрчлөлт оруулна. 

УИХ-ын дарга С.Бямбацогт хуулийн төслийг өргөн барих цаг бидэнд өгөхгүй бол бидний таван гишүүн УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдааны үеэр хуулийн төслөө өргөн барина. Өөр гарц үлдээгүй. Хуулийн төслийг өргөн барьсан хэвээр нь баталбал жилд 20-30 тэрбум төгрөг хэмнэнэ. Засаг захиргааны хамгийн анхны нэгж болох хороонд өөрчлөлт оруулах шаардлага үүснэ.

Зарим хороо 20-30 мянган өрхөд үйлчилдэг. Зарим нь цөөн өрхтэй гэв.